Dag 39: Les Billanges - Saint-leonard-de-Noblat (19,8 km - 966,6 km)

De ontbijttafel stond al klaar van gisteravond. Wij moesten enkel nog water koken voor de thee en koffie zetten. Van zodra er ’s morgens iemand begint te rommelen is meteen ook iedereen wakker en in de weer. Er is maar een lavabo en een toilet dus is het beurt afwachten. Wij nemen samen het ontbijt en kijken al vooruit naar de eindbestemming in Saint-Leonard-de-Noblat. Er kon niet gereserveerd worden, dus wie eerst aankomt heeft eerst plaats. Men verzekerde ons echter dat er voldoende plaats is en dat er altijd wel een oplossing gevonden wordt.
Het waait flink buiten (en ook binnen, gezien de ouderdom en de staat van de woning) en donkere wolken hangen boven ons als wij de gite verlaten. Maar buiten enkele druppels blijft het droog. De wind blaast ook het gras droog  zo blijven de voeten dat ook. Vandaag is het weer behoorlijk stijgen en dalen, niet zoals de laatste twee dagen maar toch krijgen wij weer heel wat hoogteverschil te overbruggen. De eerste drie kwartier gaan weer over de departementale weg (D5), waarna wij snel in aan de Pont du Dongon komen. Hier steken wij de brede rivier, de Taurion over.

 Vanaf dan gaat het weer omhoog langs kleine wegjes tot in Chatenet-en-Dongon. In een cafeetje nemen wij onze eerste pauze, het is even over tien uur en de mannen zitten er al aan de witte wijn. Voor ons volstaat een cola, gewoon wat suikers opslaan (ik weet het, dit zijn niet de goede suikers). En dan verlaten wij de departementale om verder te gaan over witte baantjes, vaak geasfalteerd, dan weer over een keienpad, of over een graspad. Telkens weer omhoog en weer naar beneden, met mooie vergezichten.

 Wat verderop zie ik een wegwijzer naar Lourdes, ben ik dan al zo ver in Frankrijk? Neen natuurlijk, Lourdes is hier een klein lieu  van in totaal 3 huizen.

 Aan de rand van een bos staat een wegwijzer naar ‘le tronc du pèlerin’ en vanaf dan hangen er regelmatig teksten aan een boom of paaltje.













Even verderop valt mijn mond open van verwondering. Op en rond een stuk tronk is een heel scenario gebouwd rond de Camino. Vlagjes, lintjes, beeldjes, schelpen, kabouters, tot zelfs wandelschoenen versieren het stuk boom en de omgeving errond. Herman komt ook net aangelopen en zo kunnen wij foto’s maken want dit is  wel een uniek plaatsje. In een munitiekoffertje vinden wij nog een gulden boek en twee stempels die snel in het stempelboekje komen. Dat betekent 3 stempels vandaag, dat mag niet elke dag gebeuren of mijn boekje wordt te klein.

 En dan gaat het weer verder omhoog richting Saint-Leonard-de-Noblat, meestal in stijgende lijn.

Rond 13u kom ik als eerste aan de kerk en ga vervolgens op zoek naar de gite. De papeterie waar de sleutel moet afgehaald worden is verhuisd, maar een vriendelijke dame wijst mij de weg en gaat mee met mij. De winkel is gesloten maar zij kent de schoonmoeder van de winkelierster en die kent waarschijnlijk ook de code om binnen te geraken. En inderdaad, na een telefoontje ken ik de code en kan de gite gaan verkennen. Er zijn drie kamers en 8 bedden. Herman is ook aangekomen en later komen de drie Fransen en een Nederlandse fietster er ook nog bij. Gust slaapt vandaag op een ander adres. De gite is zeer goed uitgerust, zelfs een wasmachine en droogkast is voorhanden. Dus dit is een uitgelaten moment om alle kledij eens grondig te wassen in de zekerheid dat morgen alles droog zal zijn. Gisteren zijn onze kleren vochtig gebleven. Negentig procent van de warmte van een open haard verdwijnt in de schouw, dus het enige resultaat was klamme kleren die naar de rook stonken. Op gebied van WiFi was deze kleine stad een ramp. In geen enkel café of restaurant aanwezig, enkel in de bib. Dus ik ga naar de bib en op een klein uurtje krijg ik er 10 foto’s van gisteren door, dan geef ik het op, de foto’s van vandaag zullen voor later zijn. Ik veronderstel dat dit in Limoges geen probleem zal zijn, maar je weet maar nooit natuurlijk. Ondanks de aanwezige mogelijkheid om te kokkerellen gaan Herman en ik toch in de stad een pizza eten. In de pizzeria kom ik nog het Franse koppel tegen die enkele dagen op dezelfde locatie sliepen als ik. Zij keren morgen terug naar huis, naar Pas de Calais. In juli vertrekken zij vanaf hier voor de volgende 8 dagen op de camino.

Ik  kreeg vandaag nog een telefoontje vanuit Grembergen, van  ons ma om te melden dat het niet goed gaat met mijn peter. En terwijl ik dit zit te schrijven krijg ik van Wim bericht dat hij overleden is. Morgen ga ik de hele dag voor hem op stap en eindig de dag in de kathedraal van Limoges.

Dag 38: Bénévent-l'Abbaye - Les Billanges (26 km - 946,8 km)

Vandaag gaat de etappe naar het hoogste punt van de Via Lemovicensis. Aan de ontbijttafel legt de gastheer uit dat er een andere, en interessantere mogelijkheid is om naar Les Billanges te gaan. Hij raadt mij aan om vanaf Saint Goussaud de GR654 te volgen. Ten eerste is deze weg korter, en logischer en ten tweede weet hij dat er vanaf daar geen bewegwijzering meer is op het voorziene traject. Ik krijg van hem nog de kaarten en de wegbeschrijving mee als ik beloof om die in de gite bij Francoise achter te laten. Op het hele traject is ook geen bevoorrading te vinden dus stop ik aan de Carrefour van Bénévent-l’Abbaye voor de nodige inkopen: appel, banaan, brood en thee (weer chocolade vergeten). Langs de D914 loop ik tot in Marsac. Ondertussen ben ik het Frans koppel, Gust en Herman al tegengekomen.  Het Franse trio is ook op hetzelfde parcours. Het wordt hier met de dag drukker en drukker. Dat zie je ook aan de kleine reclameborden voor gites en chambres d’hotes die hier overal op het parcours opduiken. En vanaf dan gaat het omhoog. Eerst nog over een asfaltweg tot in de gehuchtjes Les Rorgues, Arrènes, La Ronze en Champegaud. Vanaf dan gaat het via een weggetje de bossen in, steeds hoger. Het weggetje is een echte ‘potenbreker’ op sommige plaatsen, maar dat maakt het juist zo interessant. Het Ardennengevoel komt weer boven, dit is het echte werk, veel leuker dan urenlang op of langs departementale wegen te lopen.
















 En dan kom ik aan in Saint-Goussaud op een hoogte van 668 meter, volgens de Lepère-gids het hoogste punt. Bij het binnenkomen van het dorpje staat een ‘lanterne des morts’. Die XIIde eeuwse bouwsels zijn hier in de streek vaak te vinden in de buurt van kerkhoven. De stenen constructies zijn meestal tussen de 8 en de 15 meter hoog, met op de top een lantaarn-vorm en dikwijls ook nog een kruis. Zij stonden opgesteld in reeksen van 4 of 6 pilaren. De juiste herkomst is niet bekend maar men vermoed dat het een oud Keltisch gebruik is. Het licht van de lantaarn moest de verdwaalde zielen naar de eeuwige rustplaats begeleiden. Voila, weer een stukje cultuur.





 In het dorpje stond nog een ouder koppel buiten en ik sprak hen aan. Zij bleken goed op de hoogte te zijn van de verschillende wegen door het dorp en zij hadden zelfs een stempel met Sint-Jacobsschelp. Dit extraatje was zeer welkom in mijn stempelboekje. Aan het kerkje neem ik mijn middagpauze, het is nog maar 11 uur maar het ziet er naar uit dat dit wel eens de laatste mogelijke plaats kan zijn waar je kunt zitten, al is het maar op een muurtje. Ondertussen zijn Herman, Gust en de Fransen ook aangekomen. Vanaf hier gaan wij dus verder op de GR654 die goed aangeduid is met rood-witte markeringen. En wij gaan nog verder omhoog, tot de Puy de Jouer op 694 meter (dit is dan het hoogste punt). Daar bevinden zich nog restanten van een Gallo-Romeinse site maar die heb ik niet gezien.



 En dan duiken wij weer naar beneden, want Les Billanges ligt bijna 400 meter lager. Wij hebben dus toch wel wat hoogtemeters gedaan vandaag en dat voel ik in mijn benen. Het is goed wandelen in de bossen. Van mij mogen er nog veel dagen komen op dit soort terrein. Ondanks de aangekondigde regen blijft het de hele dag droog en mijn poncho verdwijnt terug in de rugzak.










 Rond 14 uur kom ik aan in Les Billanges en snel vinden wij de gite bij Francoise. Een voor een druppel de anderen hier ook binnen, wij zijn hier vanavond met 6 pelgrims, 3 Belgen en 3 Fransen. Francoise is er nog niet maar had ons bij de reservering gezegd dat de deur open is en dat wij ons maar moesten installeren. De douche doet deugd en ik profiteer van het droge weer om mijn kleren wat te wassen. Maar het wordt snel onweerachtig en dan hoop ik maar dat alles tegen morgenvroeg droog is.



 Met zessen aan de tafel, de tafel bij Francoise. Wij krijgen een grote kom spaghetti voorgeschoteld en een saus op basis van enkele blikken groentenmaceduan, met wat oosterse invloeden (ik zag o.a. citroengras en proefde sojasaus). Niet slecht maar toch een rare combinatie. Als dessert kregen wij een kom fruitsla. Francoise is keramiste en nogal kunstzinnig aangelegd, dat zie je al nog  voor je binnenkomt. Bij onze stempel kregen wij een kleine flyer van haar gite en een doosje kleurpotloden. Voor enkelen rond de tafel was dit al van in de kindertijd geleden dat zij nog eens gekleurd hadden. Voor anderen kwam zo het gesprek op kunst en moest ik mijn foto’s weer bovenhalen. Zo zie je maar, op de camino kom je van alles tegen...

Dag 37: La Souterraine - Bénévent-l'Abbaye (21,5 km 920,8 km)

Deze morgen valt de regen met bakken uit de lucht. Wij zijn dus helemaal niet gehaast. Het ontbijt in de gite overstijgt de Franse normen, en dus genieten wij er van. Drie soorten brood, confituur, yoghurt, fruit, fruitsap, koffie en thee. De vrouw des huizes heeft een nachtdienst achter de rug en net thuis, zorgt ze al voor het ontbijt. Wij zitten zeker meer dan een uur aan tafel. De weersvoorspellingen variëren naar gelang het programma dat gebruikt wordt. De ene app zegt dat het zal regenen tot 11 uur, een andere app zegt regen tot 13 uur. Feit is dat ze er allemaal naast zitten. Rond negen uur ga ik van start, langer wachten heeft geen zin, nat worden doen wij toch. Maar het valt vrij goed mee. Na een goed uurtje stappen houdt het al op met regenen en kan ik voor de eerste keer mijn poncho in mijn nek leggen. En zo blijft het dan de hele dag. Is het willen maar niet kunnen of kunnen maar niet willen, ik weet het niet. Er vallen wel hier en  daar wat druppels regen, maar al bij al blijf ik droog tot net voor de eindbestemming. Nog voor ik La Souteraine verlaat, kom ik Gust, uit Grobbendonk, al tegen. Herman en Gust sliepen op een andere locatie in dezelfde stad, ook vandaag en de volgende dagen leggen wij min of meer hetzelfde parcours af.

 Er zijn weer weinig of geen bevoorradingsplaatsen te vinden, en zelfs in Chamborand, waar een café/restaurant zou zijn volgens de gids vinden wij niets. Op een picknickplaats aan een grote vijver net voorbij Chamborand nemen wij een uitgebreide pauze. Eigenlijk zit er weinig variatie in het traject van vandaag, wij lopen parallel met de D10, dan eens links, dan eens rechts of soms enkele kilometers op de weg zelf.

 De streek wordt hier vooral getypeerd door de aanwezigheid van water. Grote waterplassen en Kleine vijvers, drassige weiden, beken die door de weiden stromen, snelstromende riviertjes zoals de Sedelle die haar bron heeft in Saint Priester-la-Feulle, enz...

  Een tweede constante zijn de Limousine-koeien die rustig grazen op de weides. Vandaag geleerd: alsde koeien liggen zal het regenen, staan zij recht dan wordt het goed weer. Dat moet ik de volgende dagen beslist eens checken. Morgen zullen de koeien in het gras liggen want er is de ganse dag regen voorspeld met onweders in de late namiddag.

Rond twee uur in de namiddag kom ik aan in Bénévent l'Abbaye.

De gite bevindt zich net voor de kerk. De eigenaars hebben ook een winkeltje met prullaria over ezels en verhuren ezels voor wandelingen. Zelf is dit koppel ooit te voet, met een ezel naar Compostela getrokken. Van oorsprong Bretoenen, maar in de Creuse blijven hangen voor het Compostelaverhaal. Waar heb ik dat nog gehoord. Deze avond werd ons een calorierijke maaltijd voorgeschoteld. Ons wil zeggen, ikzelf en een Frans koppel dat ook gisteren in dezelfde gite als ik verbleef. Wij startten met een soep op basis van paddestoelen en een soort streekkaas in verwerkt, ik weet niet meer welke. Het hoofdgerecht: aardappel met kaas gegratineerd, kaassaus en rauwe ham. Salade om het toch wat evenwicht te geven, en een crème met gebakje als dessert. De man vertelt ons met veel passie alle verhalen die hij heeft meegemaakt op zijn tocht.  Dat hij een verhaal heeft bewijst het feit dat Man-bijt-hond hier ooit stopte om de man te interviewen. Ik moet nog eens terugkijken of dit verhaal ook in het boek is hernomen. Sorry maar ik ben de naam vergeten van de man die naar Compostela liep en dagelijks zijn verhaal bracht op Man-bijt-hond. Ik zou het opzoeken maar heb hier geen internet.

Het is alweer zondag vandaag en dan wil ik toch weer een extra dimensie geven aan mijn tocht. Vandaag liep ik de etappe voor alle zieke familieleden of voor hen die op dit moment een steuntje kunnen gebruiken. Ik ga hier geen namen noemen want ik zou iemand kunnen vergeten.

Men vroeg ooit eens aan een man
waarvan men zei dat hij wijs was:
je hebt een aantal kinderen.
van welk kind hou je het meest?
En de man antwoordde:
waar ik het meest van hou
is de jongste, totdat hij groot wordt,
van het kd dat weg is, totdat het terugkomt,
van het kind dat ziek is, totdat het geneest,
van het kind dat gevangen zit, totdat het bevrijd is,
van het kind dat verdrietig is, totdat het getroost is.
(auteur onbekend)

Dag 36: Crozant - La Souterraine (24,5 km 899,3 km )

De meeste regen wordt vandaag verwacht vanaf de middag. Dus om 7u45 ben ik al op pad.

















 Er valt een lichte motregen, net voldoende om toch mijn poncho aan te trekken. Ik verlaat Crozant langs een pad dat zeer snel daalt naar een snelstromend riviertje, de Sedelle.

 Langs dit riviertje loopt een wandeling in het teken van de expressionisten die hier hun kunstwerken hebben gecreëerd. Armand Guillaumin installeerde hier in 1893 zijn atelier en maakte hier pareltjes van het wondermooie landschap. Ik zeg het met zijn woorden: “Qu’il  existe au monde un pays aussi beau que Crozant, c’est possible, mais un plus beau je ne puis le croire!”






















 Het riviertje is serieus buiten haar oevers getreden door de overvloedige regen van gisteren en het water is roodbruin van de aarde die meegesleurd wordt in de stroomversnellingen. Samen met het landschap vóór Crozant zijn dit toch wel de mooiste plekjes die ik onderweg ben tegengekomen. Spijtig van het slechte weer dat niet toelaat om hier wat langer te vertoeven. Ondertussen is het opgehouden met regenen, dus mijn poncho mag voorlopig uit, ik zal hem maar niet te ver opbergen.

Aan een lavoir met picknictafel neem ik mijn eerste pauze, tijd voor mijn dagelijkse banaan.






 De stijl van de kerktorens is hier ook veranderd, de eglise Saint-Jacques in Saint-Germaine-Beaupré is daar een mooi voorbeeld van.











 Rond 12 uur zoek ik een cafeetje op aan het kerkplein in  Saint-Agnant-de-Versillat. Ik vraag of ik er mijn boterhammen mag opeten, en dat mag. Tot hiertoe zijn de wegen goed begaanbaar, veel asfalt maar wel goed om met min of meer droge voeten aan te komen. Maar dat was buiten de waard gerekend. De laatste vijf kilometers gaan langs een, volgens de gids, ‘agreable chemin de terre’. Laat die agreable er maar af, het regenweer en de passage van traktoren hebben van dit wegeltje op sommige plaatsen een  modderpoel gemaakt. Soms is er geen doorkomen aan en moet ik er door en in sommige plassen is het water veel te diep. Daar gaan mijn droge voeten.


 Op dit weggetje kom ik een soort brievenbus tegen met een Sint-jakobsschelp. In de doos, die aan een boom hangt, zit een soort gulden boek waar voorbijgangers iets in kunnen schrijven. Ik vind dat het wijselijk om bij deze vochtigheid het boek veilig in zijn plastieken zak en in de box te laten zitten.












 Tot overmaat van ramp begint het weer te regenen, dus poncho weer aan.  Het goede nieuws is dat ik op goed drie kilometer van La Souterraine ben, mijn bestemming voor vandaag. In de kerk is er onthaal voor de pelgrims en ik krijg er een mooie stempel







.











 De gite, aan de rand van de stad, is splinternieuw, slechts een jaar in gebruik. Alles is er kraaknet en nieuw. De gastvrouw, afkomstig van Reims, is hier vorig jaar komen wonen en is deze gite begonnen. Zij heeft in het verleden ook al stukken van de Camino gelopen en heeft haar leven in die zin een draai gegeven door deze gite te openen op de weg naar Compostela. Er zullen hier vandaag nog zes  andere pelgrims aankomen, waaronder het ondertussen gekende Franse trio. Mijn voeten komen redelijk droog uit mijn wandelschoenen, blijkbaar heeft het waterafstotende product waarmee ik gisteren mijn schoenen nog eens behandelde zijn effect niet gemist. Maar goed ook, anders zou dit niet meer doenbaar zijn. Er wordt nog regen voorspeld voor de volgende dagen, maar de temperaturen gaan toch wat omhoog. Wij zien wel, en nemen de dagen zoals ze komen...

Het is de eindeloos lopende pelgrim
die – zonder zich zorgen te maken
over de dag van morgen – 
vroeg in de ochtend, onbezorgd en opgewekt, vertrekt.
Immers, elke dag opnieuw op weg
richt hij zich op zijn bestemming.
(Auteur onbekend)

Dag 35: Gargilesse -Crozant (19 km - 874,8 km)

Regen, de hele dag.
Wanneer wij vanmorgen de deur van de houten chalet achter ons dichttrekken regent het. Het regent sinds gisteren 18 uur ophoudelijk. Wanneer ik nu mijn blog schrijf regent het nog steeds. En de voorspellingen voor deze streek geven nog drie dagen regen. Dat beloofd!
Spijtig, want ik loop hier door een prachtige streek in de vallei van de Creuse. Vandaag zul je geen mooie foto’s vinden, zelfs geen lelijke, want mijn apparaat blijft op een veilige en droge plaats in mijn zakken, extra beschermd met een waterdicht hoesje.
Even dacht ik er aan om terug de D40 en de D45 te nemen, maar dan mis ik weer al het moois van het parcours, en ik begin het asfalt toch wel beu te geraken.
Het landschap verandert hier volledig. Ik waan mij in de Ardennen, of  in klein Zwitserland of op een andere toeristische plek. Oh ja, ik ben eigenlijk in een vrij toeristisch gebied, alleen valt dit door het mistroostige weer niet op. De wegeltjes leiden naar Eguzon aan de Creuse en naar de barrage en het meer van Eguzon. In de gids stond al een waarschuwing voor bij regenweer maar ik waag toch de afdaling. Heel snel daal ik af tot de oevers van de Creuse, zigzaggend over smalle paadjes die op sommige plaatsen zijn omgetoverd tot kleine watervalletjes. Het water ontwijken is absoluut onmogelijk. Maar het is hier wondermooi, ik wil hier zeker nog eens terugkom in betere (drogere) omstandigheden. Zonder ongelukken  geraak ik beneden, al scheelt het soms niet veel, overal is er slip- en uitschuifgevaar. Wat verderop is er de barrage van Eguzon en dan weet je dat je terug naar boven moet. De gids raadt het pad langs de Creuse af dus neem ik de asfaltweg. Tijdens het klimmen stopt er een  auto langs mij en de man vraagt mij of hij mij mee naar boven kan nemen. Vriendelijk wijs ik het aanbod af. Ik zie de man denken: “Rare jongens die pelgrims”,  ik hoor mezelf denken: “hoe kun je dit aanbod nu afslaan?”. Maar toch doe ik het, en daar ben ik fier op. Weet je nog, niet de eindbestemming is belangrijk, maar het onderweg zijn, te voet, daar gaat het om.  In de dorpskern van Eguzon kan ik mij bevoorraden, want verder is er niets meer. Ik koop brood en kaas, de rest heb ik nog, maar ik vergeet chocolade (met nootjes) te kopen. Chocolade is een vast item in mijn rugzak geworden, misschien heb ik er de eerste week te veel van gesnoept (ma). Maar chocolade geeft ook snel energie, en noten stillen de honger.

In Eguzon kom ik de Nederlander Ronald tegen. Wij zagen mekaar in Vézelay  sliep gisteren ook op dezelfde camping. Wij lopen enkele kilometers samen terwijl wij onze ervaringen met elkaar delen. Zo gaat de tocht ook wat sneller vooruit. Ter hoogte van La Fête scheiden onze wegen opnieuw,  deze keer zou het voorgoed kunnen zijn. Ronald legt per dag meer afstand af dan ik, dus waarschijnlijk kom ik hem niet meer tegen. De weg gaat verder door het zeer hoge en natte gras tot ik uiteindelijk een asfaltweg tegenkom die mij naar Crozant brengt.

 Rond de klok van twaalf ga ik de sleutel afhalen in een bar/restaurant en kondig ik al aan dat ik straks een salade kom eten, want voor groenten was er geen plaats meer in mijn rugzak. Eerste taak bij aankomst in de gite is middelen zoeken om alles droog te krijgen, want dat is nodig. Ik kan als het ware alles uitwringen en kan het water uit mijn schoenen gieten. Ik zal maar niet terugkomen op mijn GoreTex schoenen, dat verhaal kennen jullie al (van dag 20 denk ik).


Crozant is een pittoreske plaats aan de oevers van de Creuse, waar nogal wat impressionisten door geïnspireerd werden. Hier is dan ook een museum van deze schilderstijl.

De salade smaakt heerlijk en op deze feestdag trakteer ik mezelf op een half litertje rosé.
Na wat rust komen de drie Fransen, die ik al eerder tegenkwam ook in de gite aan. Zij hebben vandaag meer dan 30 kilometer gelopen in  dit weer en zij hebben het wel gehad. In een mum van tijd is heel de gite kliedernat. Ik bak de twee zwarte pensen en  eet die op met brood, mijn groentjes waren al binnen. En zo eindigt de dag zoals hij begon: met regen, regen en nog eens regen!